close
تبلیغات در اینترنت
آلودگی هوا

ورود به سايت

نام کاربری :
رمز عبور :

رمز عبور را فراموش کردم ؟
ثبت نام سريع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
نظر سنجي
چند درصد نیاز های شما در این سایت بر طرف شده است؟





کسب درآمد کسب درآمد
سلام دوست من به سايت گروه الکترونیکی پارس خوش آمديد لطفا براي استفاده از تمامي امکانات

دانلود فايل , شرکت در انجمن و گفتگو با ساير اعضا و .... در وبلاگ ثبت نام نماييد





تذکر

قابل توجه بازدیدکنندگان گرامی

تمامی لینک های دانلود تست شده اند. در صورتی که اتفاقا لینکی کار نکرد یا خراب شده بود لطفا از قسمت نظرات گزارش دهید.

منتظر پیشنهادات و انتقادات شما هستیم.

با تشکر

مدیرکل گروه الکترونیکی پارس


آلودگی هوا

تاريخ: امروز, : پنجشنبه 22 خرداد 1393 نويسنده: /user-admin

موضوع:


آلودگي هوا

هواي آزاد به آن مقدار ، مدت ، و وي‍‍‍ژگي هايي كه براي انسان ، گياه يا حيونات خطرناك بوده وبراي اموال مضر ويا به طور غيرقابل قبولي مخل استفاده ي راحت از زندگي واموال گردد را آلودگي هوا گويند. با توجه به تعريف فوق نوع ، كميت ، ويژگي ها وزمان تماس در تاثير آلوده كننده ها بر انسان ومحيط اهميت پيدا مي كند. باد يكي از عوامل مهم در متن پررنگ گازكربنيك (CO2) بخار آب ونيتروژن آزاد كه همه ي اين ها بي آسيبند اگر سوختها مقداري گوگرد هم داشته باشند اندكي انيدريدسولفورو (SO2) نيز باقي مي گذارند. كه اگر با هوا ورطوبت نيز تماس پيدا كند ، تبديل به اسيد خورنده اي مي شود. براي آنكه احتراق كامل صورت گيرد ماده ي سوختي بايد از هواي كافي برخوردار باشد ، هوايي كه بتواند عمل اكسيداسيون يا «اكسايش» را در حرارت بالا ، خوب وكامل انجام دهد. البته پيدا كردن چنين شرايطي دشوار است ، به ويژه اگر سوخت چيزي جامد باشد. از اين رو ، احتراق ناقص صورت مي گيرد ودر نتيجه ، دود توليد مي شود. زغال سنگ خشك ، آنتراسيت وزغال كك ، بدون آنكه دودي توليد كنند ، به خوبي مي سوزند زيرا داراي هيچ ماده ي فراري نيستند. ولي زغال سنگ هاي معمولي ، كه در حرارت نسبتا كمي تجزيه مي شوند ، از خود گاز وماده ي قيري رها مي كنند. اين گاز وماده ي قيري با غبار وخاكستر بهم مي آميزند وتوليد دود مي كنند. هواي شهرها پر است از ذره هاي جامد بسيار ريزي كه در فشا شناورند ، ولي همه ي آنها دود نيستند. اين ذرات عبارتند از گرد وغبار ومواد سبزه يا موادي ديگر.

تمام اين ها بر اثر نيروي جاذبه به تدريج بر روي زمين فرو مي نشينند . در شهرهاي كوچك يا در حومه ي شهرهاي بزرگ در هر 5/1كيلومتر مربع حدود 75 تا 100 تن از اين ذرات ، در سال ، فر مي نشينند. اما در شهرهاي بزرگ صنعتي ممكن است . مقدار اين گونه رسوبها حتي به ده برابر آن هم برسد. دود آسيب فراوان در بر دارد، به تندرستي ها ، به گياهان وبه چيزهايي كه به ما تعلق دارند ، زيان وارد مي آورد. به علاوه ، در شهرهاي بزرگ صنعتي تاثير نور خورشيد را فرو مي كاهد وبه ويژه مانعي براي رسيدن اشعه ي ماوراي بنفش به شمار مي رود. در حالي كه اشعه ي ماوراء بنفش براي تندرستي وبهداشت ما بسيار لازم است.

اگرباد دود را پراكنده نكند شايد شهرهاي بزرگ صنعتي همه روز مه آلود باشند وهر جا كه مه دود آلوده پديد آيد ميزان مرگ ومير ناشي از بيمارهاي قلب وريه بالا مي رود. دود برگياهان نيز اثر زيان آوري دارد. زيرا مانع « تنفس » كامل گياه است وبه علاوه ، نمي گذارد نور خورشيد به حد كافي به آن برسد چه بسا كه اسيد موجود در دود ، گياهان را يكباره از بين مي برد. امروزه در بسياري از شهرها يك رشته عمليات وسيعي انجام مي گيرد تا از توليد دود زياد ، جلوگيري شود ، وزيانهاي ناشي از دود تا حد امكان ، فروبكاهد.

باران اسيدي

فعاليت هاي مختلف سبب توليد زايدات مختلف از جمله آلاينده هاي هوا مي شود. براساس گزارش سازمان حفاظت محيط زيست آمريكا (U,S.EPA) از طريق حمل ونقل ، نيروگاهها ، صنايع ، زباله سوزها وموارد ديگر ساليانه ميليون ها تن CO ، ذرات معلق ، SOX ، NOX وهيدروكربور وارد اتمسفر مي شود. آلاينده هايي نظير اكسيدهاي گوگرد واكسيدهاي ازت در اتمسفر با بخار آب واكنش داده وتوليد اسيد هاي سولفوريك ونيتريك را مي نمايد كه به همراه ريزشهاي جوي به زمين مي رسند. اين عوامل سبب مي شود كه PH بارانها پايين آمده وباران اسيدي توليد گردد( PHآب باران 5.6 مي باشد). قسمت عمده اي از بارانهاي اسيد به SO2 مربوط است واكسيدهاي ازت در توليد اين گونه بارانها در درجه ي دوم اهميت قرار دارند بررسي هاي مختلف در دنيا نشان داده است كه PH بسياري از رودخانه ها در اثر بارانهاي اسيدي پايين آمده وتعادل اكولوژيك در بسياري از مناطق بر هم خورد. اسيدي شدن وتغيير PH سبب كاهش حاصل فلزي خاك ، خسارت به آبزيان ، توقف توليد مثل ماهي ، خسارت به گياهان خواهد شد.

طبقه بندي آلوده كننده ها (تقسيم بندي هندرسون –هاگارد)

اين تقسيم بندي براساس اثرات فيزيولوژيك وبه صورت زير است:

الف) مواد التهاب آور ومحرك ( Irritants)

اثر سوزاننده ، تاول زا ومتورم كننده ي مخاط را دارند وبه سه گروه تقسيم مي شود:

1.      محرك مجاري فوقاني تنفسي: آلدئيدها ،آمونياك ، اسيدكروميك ، اكسيد اتيلن ، اسيد كلريدريك ، دي اكسيدگوگرد.

2.      محرك مجاري فوقاني واثر برنسج ريه: برم ، كلر ، اكسيد كلر ، يد ، ازن ، كلرورهاي گوگرد ، تري كلرور فسفر وپتاكلرور فسفر.

3.      محرك مجاري تحتاني تنفسي: ترسي كلرور آرمينيك ، دي اكسيد ازت ، تري اكسيد ازت ،گاز فسژن

ب) خفه كننده ها (Asphyxiates)

از اكسيداسيون نسوج اختلال ايجاد مي كنند وبه دو گروه تقسيم مي شوند: ساده : دي اكسيد كربن ، اتاب ، هليم ، هيدروژن ، متان ، ازت شيميايي : سيانوژن، اسيد سيانيدريك ، نيتريل ها ، منواكسيدكربن ، انيلين، متيل انيلين ، دي متيل انيلين ، تولوئيدين ، نيتروبنزن ، هيدروژن سولفوره.

ج) بيهوشي آورها ومخدرها (Anesthetics and narcotics)

هيدروكربورهاي استيلني مانند استيلن ،آنيلن وكرتونيلين ، هيدروكربورهاي الفيني ، اتيل اتروايزوپروپيل اتر ، هيدروكربورهاي پارافيني ، ستونهاي آليفاتيك ، الكل هاي آليفاتيك ، استرها.

د) سموم سيستميك (Systemic poisons)

به چند گروه تقسيم می شوند:

1.      صدمات ارگانيك مثل هيدروكربورهاي هالوژنه

2.      صدمه به دستگاه خونساز مثل بنزن ، فنل تولوئن ، گزيلن

3.      سموم عصبي مانند سولفورد وكربن ، الكل متيليك ، تيوفن

4.      فلزات سمي نظير سرب ،جيوه ، كادميم ، منگنز ، بريليم

5.      مواد معدني غير فلزي سمي مانند ارسنيك ، فسفر ، سلنيم ، گوگرد ، فلوئور.

 

 

 

اثرات آلاينده ها بر انسان

آلوده كننده هاي هوا بسته به نوع ، غلظت ومدت تماس با انسان مي توانند اثرات نظير تحريك ، سوزش وآبريزش تا اثرات شديد وحتي مرگ را به دنبال داشته باشند. حوادث حاد آلودگي هوا در سالهاي مختلف از جمله واقعه 1930 ره ميوز ، 1948 دونوراي پنسيلوانيا ،1952 لندن وساير وقايع ومطالعات سم شناسي با استفاده از حيوانات آزمايشگاهي اثرات سوء بسياري از آلاينده ها را مشخص نموده است. در زير به طور بسيار مختصر به عوارض ناشي از آلوده كننده ها مختلف اشاره شده است. گوگرد دي اكسيد : تحريك غشاء مخاطي دستگاه تنفس ، افزايش مقاومت ريه به جريان هوا ، درد در ناحيه سينه ، گاهي ريزش خون از بيني ، اثر به سيستم گوارش ، تحريك چشم ، تنگي نفس ، علائم قلبي – تنفسي ، توسعه ي بيماريهاي مزمن ريوي بخصوص برونشيت ووگيفيزم ، سرفه ،كاهش ظرفيت تنفسي ، كاهش مقاومت بدن اكسيدهاي ازت: تحريك حبابچه هاي ريوي ،گشادي مردمك چشم ، افزايش مقاومت هوايي سيستم تنفسي ،كاهش ظرفيت انتشار گاز درويه ، توسعه پنوموني ، افزايش برونشيت حداد وتوليد نيتروزامين،تحريك گلو وچشم، ايجاد سرفه ،تنگي نفس ، بي حالي خستگي .

هيدروكربن ها : هيدروكربن هاي آروماتيك سبب افزايش سرطان ريه مي شوند مخصوصا بنزاييدن ، تحريك چشم از طريق اسماگ فتوشيميايي ، تحريك مخاط واثر به مراكز خونساز.

اكسيدانهاي فتوشيميايي : سرفه ، كوتاه شدن نفس ، انقباض مجاري هوايي ، سردرد ، تنگي نفس ، درد ،اختلالات تنفسي ، تغيير گلبولهاي قرمزخون ، التهاب حلق ،التهاب گلو ، آماس وخشكي ناي ،التهاب حنجره ، تحريك چشم وآبريزش چشم.

كربن منواكسيد : اختلالات جزيي در برخي اعمال بدن ، اثر بر سيستم اعصاب مركزي ، اختلال در تشخيص زمان ، اشكالات بينايي ، اختلالات رواني وعصبي ، تغيير در اعمال قلب وتنفس ، خستگي ،خواب ،آلودگي ، اختلالات تنفسي ،حالت كما ومرگ.

پيشگيري از آلودگي هوا وبيماري هاي آن 

كاهش عوامل آلوده كننده هوا اساس برنامه هاي پيشگيري اوليه وثانويه اثرات زيان آور هواي آلوده سلامتي انسان است. هواي پاك از ابتلا به بعضي از بيماري ها ،مانند بيماري مزمن انسداد ريه واحتمالا سرطان جلوگيري ميكند.(پيشگيري اوليه). همچنين ، هواي تميز از بيماري ومرگ ومير بسياري موارد بيماريهاي از پيش وجود داشته ، مانند بيماري مزمن انسداد ريه ، آسم برنشي ، بيماريهاي عروق كروند ، وساير بيماري ، جلوگيري مي نمايد.(پيشگيري ثانويه) جداسازي ،حائل سازي ،جايگيزيني وتصفيه از روشهاي عمومي كنترل آلودگي محيط است. روش جداسازي براي كنترل بيشتر مشكلات آلودگي هوا عملي نيست. جدا كردن نواحي صنعتي از مسكوني يكي از روشهاي جداسازي است تا آلودگي هوا در يك منطقه محدود شده وطرفيت هواي منطقه بتواند باقي مانده آلودگي بعد از تصفيه را جذب و تحليل وپراكنده نمايد. استفاده از دودكش هاي بلند تا حدي يك نوع جداسازي است تا آلوده كننده هاي خروجي دودكش ها در هواي فوقاني سطح زمين پراكنده شده،حداكثر غلظت هواي مجاور سطح زمين از استاندارد مجاز تجاوز ننمايد.

ولي به طور كلي دودكش هاي بلند بار آلودگي را بخصوص جائي كه آلودگي ،مانند سولفات ها ونيترات ها وجود داشته باشند،از بين نمي برند. حائل سازي مانند قراردادن مبتلا به آسم وساير بيماراني كه به شدت تحت تاثير هواي آلوده قرار مي گيرند در يك محل مجهز به وسايل تهويه هوا ، يكي ديگر از روشهاي كنترل آلودگي هواست ولي هيچ اثري در پيشگيري يا كاهش مسئله آلودگي هوا ندارد. در روش جايگزيني از سوختهاي تميزتر استفاده مي شود تا توليد آلوده كننده ها كاهش يابد. در تصفيه هواي آلوده وسايلي ،مانند شستشو دهنده ها و رسوب دهنده ها الكترواستاتيك ، براي محدود ساختن خروج آلوده كننده ها مورد استفاده قرار مي گيرد. امروزه ، به طور كلي دو روش فوق براي كنترل آلودگي هوا بكار مي روند. مصرف سوختهاي فسيلي داراي گوگرد كم ته مقدار دي اكسيدگوگرد هوا كاهش. سازمان حفاظت محيط زيست آمريكا تمام كارخانه هاي جديد را صرف نظر از اينكه چه سوختي مصرف ميكنند ، موظف كرده است كه با استفاده از دستگاه هاي شستشو دهنده تا 85% گوگرد دي اكسيد خروجي را جدا نمايند. دستگاه هاي شستشو دهنده داراي كربنات كلسيم يا بي كربنات سديم هستند كه اكسيدهاي گوگرد گازي شكل را جذب مي نمايند. رسوب دهنده هاي الكترواستاتيك را بر روي دودكش ها قرار مي دهند تا ذرات معلق را كه بعضي اوقات ممكن است تا 99-90% كاهش يابند جدا كنند. وسايل ديگري ، مانند جداكننده هاي وزني وسيكلوني ، صافيها وبعد سوزها ، براي جدا نمودن آلوده كننده هاي دودهاي صنعتي بكار مي روند. دفع گازدي اكسيد ازت از منابع ساكن با نصب وسايل موثرتر وتنظيم دقيق شعله وجريان هوا كاهش يافته است. دفع هيدروكربورها به وسيله ي كنترل تبخير ونسبت سوختها وموادشيميايي فرار ومسدود نمودن منفذ ودريچه ي ظروف محتوي سوختها وموادشيميايي كم شده است. به هر حالت ،وسايل حمل ونقل ( منابع متحرك آلودگي ) مهم ترين منبع آلودگي هوا مي باشند. از 1975،در اكثر ماشين هاي ساخت آمريكا مبدلهاي كاتاليتيكي نصب شده اند تا استانداردهاي جديد دفع مواد مخصوصا NO2 وCO واوزن ، مراعات شوند. بعضي ماشينهاي كوچك روشهاي تزريق الكترونيكي سوخت را براي منظور فوق بكار برده اند. موتورهاي ديزل به علت رعايت استانداردهاي تعيين شده موردتوجه قرار گرفته اند ولي تركيبات كربن سرطان زا توليد مي كنند. در بعضي نقاط ممكن است پيشرفت كافي در تكنولوژي موتور ماشين شده باشد تا غلظت عوامل آلوده كننده دود آنها در حدي باشد كه كيفيتي هوا از استانداردهاي قابل قبول تجاوز نكند. در اين مناطق به عوض اتومبيل بايد بيشتر از وسايل حمل ونقل عمومي مانند اتوبوس وقطار ، استفاده شود. در پايان مسئله ي آلودگي هوا ، مانند ساير موضوعات بهداشت محيط ، ممكن است جنبه ي سياسي يا اجتماعي داشته باشد تا تكنولوژي وپزشكي . بنابراين در حل آلودگي هواي يك كشور يا شهر به تمام مسائل فوق بايد توجه گردد تا بهترين وموثرترين برنامه ي كنترل آلودگي هوا تهيه شود وبه اجرا گذاشته شود.

قانون کنترل آلودگي هوا

اين قانون در ايالات متحده امريکا قانون کنترل آلودگي هوا (قانون عمومي ۱۵۹_۸۴) به تصويب رسيد. اما اين مصوبه تنها موجب به تصويب رسيدن يک قانون مؤثرتر گرديد. اين قانون يکبار در سال ۱۹۶۰ و بار ديگر در سال ۱۹۶۲ بازنگري شد و به قانون هواي تميز سال ۱۹۶۳ (قانون عمومي ۲۰۶_۸۸) که برنامه‌هاي ناحيه‌اي محلي و ايالتي را براي کنترل هوا تشويق مي‌کرد و در عين حال حق مداخله را براي دولت فدرال در صورت به خطر افتادن سلامت و رفاه اهالي ايالت در اثر آلودگي ناشي از ايالات ديگر محفوظ نگه مي‌داشت، الحاق گرديد. اين قانون معيارهايي براي کيفيت هوا وضع کرد که بر اساس آنها استانداردهاي کيفيت هوا و گازهاي متصاعد شده در دهه ۱۹۶۰ ميلادي پي ريزي شد.

 

 

سلامت جسم و روان در گرو هواى پاك

تراكم منابع توليد كننده آلودگى در تهران و اطراف آن، سكون نسبى هوا، نداشتن باد غالب، محصورشدن تهران توسط رشته كوه هاى البرز باعث شده است كه تهران يكى از شهرهاى آلوده جهان باشد. آمار كاملاً دقيقى در مورد جايگاه تهران در جهان از نظر آلودگى موجود نيست. اصفهان، تبريز، شيراز، مشهد، اهواز، اراك و كرج از ديگر شهرهاى آلوده ايران هستند.

بنابر اظهارات رشيدى مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواى تهران دليل آلودگى هواى اين شهرها افزايش و تجمع منابع انتشار است و در شهرهايى نظير تبريز، اراك و اهواز توليد آلودگى از صنايع و در ديگر شهرها ترافيك شهرى نقش مهمى در آلودگى هوا دارند. به غير از كرج در شهرهاى ديگر طرح جامع كاهش آلودگى هوا در حال انجام است. برنامه هاى جامع كاهش آلودگى هواى تهران داراى هفت محور است:

Ø     محور اول- خودروهاى نو

سازمان حفاظت محيط زيست طبق قانون جلوگيرى از آلودگى هوا و آئين نامه هاى آن از ابتداى سال ۷۹ اقدام به كنترل آلودگى كليه خودروهاى توليدى كرده است.

Ø     محور دوم- خودروهاى مستعمل

آخرين برآورد نشان مى دهد كه ناوگان خودروهاى تهران بيش از هفتاد درصد از آلاينده هاى هواى تهران را ايجاد مى كنند. تحقيقات نشان مى دهد كه ۳/۲۶ درصد از خودروهاى سوارى فعال با سن بالاى ۲۰ سال در حال تردد هستند.

به طور متوسط ۴۳ درصد از مصرف سوخت و حدود ۴۷ درصد از انتشار منوكسيد كربن مربوط به اين خودروها است. براى حل مشكل اقدامات زير انجام شده است:

1.      استفاده از مبدل كاتاليزورى

2.      تعمير و بهسازى خودروها

3.      طرح از رده خارج كردن خودروهاى فرسوده.

Ø     محور سوم- حمل و نقل عمومى

تغيير سوخت از بنزين و گازوئيل به گاز طبيعى و CNG سوز كردن ناوگان حمل و نقل عمومى موثرترين گام مهم در راه كاهش آلودگى اين خودروها خواهد بود كه در حال اجرا است.

Ø     محور چهارم- سوخت

كارهاى زير در اين راستا انجام شده است:

1.      اصلاح كيفيت سوخت هاى قبلى

2.      استفاده از سوخت هاى گازى جايگزين.

Ø     محور پنجم- معاينه فنى

1.      برنامه ايجاد مركز معاينه فنى خودرو

2.      احداث شش مركز معاينه فنى.

 

اقدامات در دست بررسى در مورد معاينه فنى:

1.      احداث سه مركز معاينه فنى جهت خودروهاى سنگين يا تخصيص اعتبار لازم

2.       مشاركت خودروسازان درخصوص احداث مركز معاينه فنى خودروها

3.       اعلام برنامه زمان بندى جلوگيرى از تردد خودروهاى سبك.

Ø     محور ششم- ترافيك

1.      سياست پارك خودرو

2.      چراغ راهنمايى هوشمند.

Ø     محور هفتم- آموزش

ساير اقدامات كه خارج از برنامه جامع است:

1.      جلوگيرى از تردد خودروهاى دودزا در سطح شهر تهران.

2.      گازسوز كردن صنايع و منابع خانگى- تجارى.

3.      استفاده از گاز طبيعى.

منابع آلودگى هوا

به وجود هر نوع آلاينده اعم از جامد، مايع، گاز و يا تشعشع پرتوزا و غيرپرتوزا در هوا به مقدار و در مدت زمانى كه كيفيت زندگى را براى انسان و ديگر جانداران به خطر اندازد و يا به آثار باستانى و اموال خسارت وارد آورد آلودگى هوا اطلاق مى شود. شش آلاينده اصلى داريم كه به دو دسته اوليه و ثانويه تقسيم بندى مى شوند؛ آلاينده اوليه موادى هستند كه در اثر منابع مستقيماً به هواى محيط وارد مى شوند و شامل پنج آلاينده منوكسيدكربن (CO)، دى اكسيد نيتروژن (NO2)، دى اكسيد گوگرد (SO2)، ذرات معلق با قطر كمتر از ۱۰ ميكرون و سرب (Pb) است. آلاينده هاى ثانويه موادى هستند كه در اثر فعل و انفعالات موجود در هواى اطراف زمين به وجود مى آيند. در اين گروه مى توان ازن را نام برد.بنا بر گفته هاى رشيدى منابع آلودگى هوا دو دسته هستند:

الف) منابع طبيعى

مانند: 1. توفان ها و گرد و غبار 2.  فعاليت آتشفشانى 3.  دود و خاكستر آتش سوزى هاى جنگلى 4.  شهاب هاى آسمانى 5.  منابع گياهى و حيواني 6. چشمه هاى آب گرم معدنى.

ب) منابع مصنوعى

مانند: 1. وسايل نقليه موتورى 2.  صنايع و نيروگاه ها 3.  سيستم هاى گرم كننده منابع خانگى و تجارى 4.  زباله سوزها

تاثيرات آلودگى هوا در سلامت جسمى، روحى و روانى: مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا در راستاى تاثيرات آلودگى هوا در سلامت جسمى- روانى تصريح كرد: مهم ترين آثار آلودگى هوا به خطر انداختن سلامتى انسان و اختلال در رفاه، آسايش، كاهش ديد و اشعه خورشيد، اثرات آب و هوايى و ضرر به گياهان است كه خلاصه اى از آثار بهداشتى آنها بدين ترتيب است:

الف) مونواكسيد كربن (CO) : قرار گرفتن در معرض غلظت بالاى اين گاز باعث كاهش دقت بينايى، كاهش توان كارى، عدم قابليت يادگيرى و انجام فعاليت هاى دشوار مى شود. چهار نوع بيمارى عمده در اين راستا عبارتند از: 1. قلبى _ ريوى 2. عصبى3. تجزيه فيبرين4. بيمارى هاى دوران زايمان.

ب) ازن و ساير اكسيدكننده ها (O3) : ازن محرك براى چشم و گلو و ريه است. فعاليت شيميايى بالاى ازن باعث بروز مشكلاتى از قبيل از بين رفتن بافت ريه ها و كاهش عملكرد آن مى شود. آمارها نشان مى دهد حملات آسم در روزهايى با غلظت بالايى از اكسيدان افزايش يافته است.

ج) سرب: تماس با سرب باعث اثرات مخرب بر سيستم عصبى شده كه در درازمدت باعث كاهش بهره هوشى مى شود. همچنين سرب منجر به افزايش فشار خون شده و بر روى فرايند خون سازى تاثيرات منفى خواهد داشت. دى اكسيد گوگرد: غلظت بالاى (SO2)  باعث نارسايى هاى تنفسى، كاهش سيستم دفاعى ريه ها و تشديد بيمارى قلبى _ ريوى مى شود و افراد داراى بيمارى هاى آسم برونشيت يا آمفيزم، بيماران قلبى، بچه ها و افراد مسن به اين گاز حساس هستند.

د) هيدروكربن هاى فرار (VOC) : نقش عمده اى در تحريك چشم و سيستم تنفسى دارد، در مواردى چند لوسمى در افرادى كه به علت مسائل شغلى براى طولانى مدت در معرض بخارات بنزين بوده اند، گزارش شده است.

هـ) دى اكسيد نيتروژن: اين گاز مى تواند باعث ايجاد سوزش در ريه ها و همچنين باعث كاهش ميزان مقاومت سيستم تنفسى در مقابل بيمارى هايى مانند آنفلوآنزا شود. ذرات معلق : ذرات معلق با قطر آيروديناميكى كمتر از ۱۰ ميكرون به دليل راهيابى به سيستم تنفسى تحتانى به عنوان شاخص اصلى مواد معلق در هوا معرفى مى شوند. براساس مطالعات ذرات معلق تشديد بيمارى هاى قلبى - ريوى - كاهش سيستم ايمنى بدن در مقابل بيمارى ها، از بين رفتن بافت ريه، آسم كودكان، مرگ ومير زودرس سرطان نقش عمده اى دارد.

اقدامات ضرورى براى كاهش آلودگى هوا

الف) توسعه فضاى سبز

ب) كنترل وسايل نقليه

1.      جايگزين كردن وسايل نقليه عمومى به جاى وسايل نقليه شخصى

2.       از سرويس خارج كردن اتومبيل هاى فرسوده و قديمى

3.      جانشين كردن اتومبيل هاى نو و جديد مطابق با استاندارد موجود

4.      فراهم كردن تسهيلات لازم قانونى براى كاهش هزينه هاى وسايل كنترلى

5.      رعايت ضوابط طرح ترافيك در ساعات ممنوعه توسط رانندگان

6.      جلوگيرى از تردد خودروهاى داراى نقص فنى

7.      جايگزين كردن سوخت هاى گازى و يا برقى به جاى بنزين و گازوئيل

8.      ملزم كردن سازندگان اتومبيل هاى داخل به تبعيت از استانداردهاى آلودگى هوا

9.      تشويق دارندگان وسايل نقليه به نصب دستگاه هاى كاهش دهنده آلودگى ناشى از اگزوز اتومبيل ها.

 

ج) كنترل صنايع

1.      احداث صنايع در خارج از شهر به طورى كه بادهاى غالب منطقه آلاينده هاى خروجى را به سمت مناطق مسكونى هدايت نكنند

2.      محل احداث كارخانه از نظر شرايط جوى مانند سرعت، جهت باد و يا وضعيت پستى و بلندى منطقه در مطالعات اوليه احداث صنايع لحاظ شود

3.      تغيير در سوخت صنايع

4.      تغيير در مراحل عمليات توليد محصول نهايى

5.      نصب دستگاه هاى كنترل كننده مواد آلاينده در كليه قسمت هاى مورد نياز فرايند توليد

مهمترين آلاينده‌هاي هوا

ذرات جامد ذراتي هستند که از سد دفاعي طبيعي بدن عبور مي‌کنند و به طور عمقي به ريه‌ها نفوذ کرده و باعث تشديد آسم و اختلال عملکرد ريوي می شوند.

ذرات معلق موجود در هوا اگر غلظت آنها بالاتر از يک حد باشد باعث مرگ و مير خواهد شد.

به اين صورت که اگر غلظت ذرات معلق به حدود ۳۵ميکروگرم در مترمکعب باشد ميزان مرگ و مير بالا مي‌رود که با اين محاسبه سالانه در شهرتهران اگر غلظت ذرات جامد به اين ميزان (35 ميکروگرم) برسد احتمال مرگ و مير سه تا چهار هزار نفر وجود دارد.

يکي ديگر از آلاينده هايي که سرطان زا هستند مواد آلي يا هيدروکربن ها هستند که در هر 100 هزار نفر اگر ميزان غلظت آلاينده 35 ميکرو گرم باشد 55 نفر مي ميرند.

مواد آلي احتمال سرطان زايي بيشتري دارند و عمده سرطان ناشي از آنها سرطان ريه است.

عامل تشديدکننده سرطان ريه در کنار عامل آلودگي هوا سيگار است بر اساس بررسي‌هاي انجام شده بين ميزان مرگ و مير سيگاري‌هايي که در شهرهاي بزرگ و در معرض آلودگي‌هاي هوا زندگي مي‌کنند در مقايسه با سيگاري‌هايي که به دور از اين آلودگي‌ها و در هواي پاک روستاها به سر مي‌برند بيشتر است.

در دود سيگار حدود ۵۰نوع ماده سرطان زاي تاييد شده يا مشکوک به سرطان زايي وجود دارد که غير از سرطان ريه منجر به بروز مشکلات ديگري همچون آب مرواريد، احتمال سقط جنين و يا تولد نوزاداني نارس و کم‌وزن مي‌شود.

ازن از واکنش‌هاي شيميايي در جو و تحت تاثير نور آفتاب توليد مي‌شود و محرک قوي سيستم تنفسي است.

دي اکسيد نيتروژن، منواکسيد کربن، سرب، دي اکسيد گوگرد، سولفات ها و سولفيدهيدروژن، آکرولئين و ديوکسين از ديگر ذرات آلوده‌کننده هوا هستند.

آکرولئين باعث تشديد آسم و ديوکسين باعث تشديد اختلال در تکامل جنين و افزايش خطر سرطان مي‌شود.

شاخص آلودگي هوا

اگر شاخص آلودگي هوا را 100 فرض کنيم چنانچه غلظت آلاينده ها مطابق با ۱۰۰باشد هوا استاندارد و چنانچه غلظت آلاينده‌ها کمتر از اين ميزان باشد کيفيت هوا خوب يا متوسط است و اگر بالاتر از ۱۰۰باشد نشان‌دهنده افزايش غلظت آلاينده‌هاي هوا است.
شاخص آلودگي هوا بر اساس تقسيم بندي هوا به صورت هواي سالم، هواي ناسالم يا غير بهداشتي، هواي خيلي ناسالم و هواي خطرناک يا بحراني تعريف مي‌شود.
سازمان‌هاي حفاظت محيط زيست، شاخص‌هاي کيفي هوا را با ۵ نوع آلوده‌کننده هوا محاسبه مي‌کنند که شامل ازن روي سطح زمين، منواکسيد کربن، دي اکسيد گوگرد، دي اکسيد نيتروژن و گرد و غبار است.
براي هر يک از اين موارد، سازمان‌هاي حفاظت محيط زيست، استانداردي را جهت حفظ سلامت تعريف کرده‌اند.
عدد شاخص کيفيت هوا را با استفاده از فرمول‌هاي خاصي بدست مي‌آورند اگر اين عدد بين ۱۵۱تا ۲۰۰پي‌پي‌ام (يک ميلي ليتر آلودگي هوا در يک متر مکعب هوا) باشد هوا غير بهداشتي، صفر تا ۵۰هوا پاک و از ۵۱تا ۱۰۰متوسط است و اگر اين رقم بالاي ۳۰۰باشد آلودگي هوا خطرناک است و اگر از ۴۰۰ تجاوز کند شرايط بحران آلودگي هوا اعلام مي‌شود.
در چنين شرايطي بايد يک سري اقدامات را در جهت کاهش منابع آلودگي هوا مانند تعطيلي مدارس و يا تعطيل عمومي انجام شود که به دنبال آن دود ناشي از استفاده از وسايل نقليه نيز کاهش مي‌يابد.

ماسک وسيله دفاعي در مقابل آلودگي هوا

استفاده از ماسک يکي از راه هاي حفاظت از خود در برابر آلودگي هوا است ولي در استفاده از همين ماسک‌ها هم بايد نکاتي را رعايت کرد.

ماسک‌هاي کاغذي به لحاظ اين که آلاينده‌ها را از خود عبور مي‌دهند به هيچ وجه توصيه نمی شوند و بهتر است از ماسک‌هاي فيلتر دار و ماسکي که دهان و بيني را بطور کامل پوشش دهد استفاده شود.ماسک‌ها بايد هر يک و نيم تا دو ساعت تعويض شوند با توجه به وجود ميکروبها در سطح آنها چنانچه مرتب تعويض نشوند خود منبعي از آلودگي می شوند.

بررسي آمارهاي جهاني نشان مي‌دهد که سالانه حدود ۴/۵ميليون نفر بر اثر آلودگي هوا جان خود را از دست مي‌دهند.

بخش عمده‌اي از مرگ و ميرها مربوط به آلودگي هوا در محيط هاي بسته از جمله اماکن مسکوني و به ويژه در مناطق روستايي کشورهاي جهان سوم رخ مي‌دهد.

کيفيت بد هوا در اتاق‌ها منجر به خستگي، عدم تمرکز و عدم رضايت افراد مي‌شود، که اغلب ناشي از تهويه نامناسب ساختمان است که رابطه مستقيمي با غلظت CO2 دارد به همين خاطر در برخي سيستم‌ها که از تهويه اتوماتيک استفاده مي‌کنند از غلظت CO2  به عنوان معياري جهت تنظيم ميزان هواي تازه ورودي به سيستم استفاده مي‌شود.

تاثير آلاينده‌هاي هوا بر سلامت انسان

بطور طبيعي بعضي از آلاينده‌ها اثرات کوتاه مدت و گاها شديد دارند مثلا افزايش منواکسيدکربن افزايش سردرد و سرگيجه را در فضاهاي آزاد به دنبال دارد اما در داخل منزل و فضاهاي بسته منجر به مرگ هم خواهد شد.

منواکسيدکربن مانع رسيدن اکسيژن به قلب و مغز مي‌شود و باعث مرگ مي‌شود.

اين گاز هيچ رنگ و بويي ندارد به تدريج باعث مي‌شود فرد به خواب رود گاهي براي گرم کردن حمام از وسايل گرمازا استفاده مي‌شود که کاري خطرناک است و به هيچ وجه نبايد در چنين فضاهايي از وسايل گرم‌کننده استفاده کرد.

استفاده از بخاري‌هاي گازي بدون دودکش نيز بسيار خطرناک است و به علت تجمع گاز منواکسيدکربن باعث ايجاد سردرد و سرگيجه و تهوع در فرد مي‌شود زماني که دودکش باشد خود دودکش در تهويه هواي اتاق موثر است.بطورکلي آلودگي هوا باعث تحريک مجاري هوايي و تشديد آسم مي‌شود.

تماس درازمدت با آلودگي هوا و در معرض آلاينده‌هاي هوا بودن باعث برونشيت مزمن و اختلالات تنفسي مي‌شود.

کودکان و سالمندان دو گروهي هستند که بيش از ساير افراد در معرض خطرات ناشي از آلودگي هوا قرار دارند.

کودکان به دلايلي نسبت به بزرگسالان بيشتر در معرض خطر آلودگي هوا قرار مي‌گيرند از جمله اين دلايل، کودکان و شيرخوارگان با سرعت بيشتري تنفس مي‌کنند و اين باعث تماس بيشتر با مواد آلوده‌کننده هوا مي‌شود.

کودکان بيشتر تنفس دهاني دارند که به اين ترتيب فيلتر بيني که قسمتي از آلودگي هوا را مي‌گيرد نمي‌تواند بطور موثر عمل کند.

آلودگي هوا باعث تحريک انسداد راه هاي هوايي و تشديد آسم مي‌شود و بر رشد و نمو سيستم عصبي، تنفسي و ايمني و غدد داخلي تاثير مي‌گذارد که اين امر مي‌تواند خطر سرطان را در سال‌هاي بعدي زندگي افزايش دهد.

تاثير آلودگي هوا در گوش و حلق و بيني

آلودگي هوا و آلاينده‌هاي موجود در هوايي که تنفس مي‌کنيم مي‌توانند سبب گلودرد و سوزش گلو شوند سرب ناشي از بنزين‌هاي حاوي سرب سبب کاهش شنوايي مي‌شود.اين نوع آسيب شنوايي با همراهي صداهاي بلند محيط مثل صداي ترافيک يا کارخانجات تاثير بيشتري بر کاهش شنوايي مي‌گذارد.

اين متخصص گوش و حلق و بيني اضافه کرد بعضي از آلاينده‌ها مي‌توانند سبب بروز سرطان هاي حنجره، بيني و سينوسها شود.

وي افزود بيشترين آسيبي که آلايندهاي هوا بر انسان مي‌گذارند بر سيستم ريه و قلب انسان است. آسيبي که به ارگانهاي بدن مي‌رسد به نوع و ميزان آلاينده‌ها ارتباط دارد.

افرادي که در محيط کارشان با مواد شيميايي و يا فلزات سنگين در ارتباطند بيش از ديگران در معرض آسيب هستند. بعضي آلاينده‌ها خاص کارخانجات چوب، چرم است و مي‌تواند سبب افزايش خطر سرطان سينوس در کارگران اين کارگاه ها گردد.

آلودگي هوا در زمستان و پديده وارونگي هوا

در ماه هايي از فصل زمستان گاهي شريط جوي خاصي ايجاد مي‌شود که در نتيجه آن جريان حرکت و جابجايي هوا به صورت صعودي و به عبارتي از پايين به بالا کاهش مي‌يابد.

در اين حالت حرکت هواي آلوده به سمت بالا کند مي‌شود و حالت پايداري هوا ايجاد مي‌شود و اين امر باعث مي‌شود بر شدت غلظت آلاينده‌هاي هوا افزوده شود و به صورت رقيق در نيايد.

مقدار هوايي که براي کاهش غلظت هوا و رقيق شدن هوا لازم است کاهش مي‌يابد و در ارتفاع ۴۰۰تا ۵۰۰متري زمين جرياني از هوا مثل يک سقف قرار گرفته است که مانع از جابجايي هوا و رقيق شدن آن مي‌شود.

حالت اينورژن يا وارونگي هوا در طول زمستان ممکن است چند بار اتفاق بي‌افتد در شرايط وارونگي هوا دود ناشي از اگزوز اتومبيل‌ها، موتورخانه‌ها و کارخانه‌ها در محدوده هواي شهر باقي مي‌ماند اين حالت پايدار مي‌ماند تا تغييرات جوي همچون باد و يا باران باعث رقيق شدن هوا شود.

آلودگي در محيط هاي بسته

آلودگي هوا در دو دسته آلودگي‌هاي هوا در فضاي باز و آلودگي‌هاي هوا در فضاي بسته تقسيم بندي مي‌شود. از جمله آلودگي‌هاي فضاهاي بسته آلودگي ناشي از دود سيگار است.

آلودگي ناشي از دود سيگار تاثير بسيار منفي در سلامت انسان دارد به اين صورت که شيوع آسم در افرادي که در معرض اين دود در فضاي بسته قرار دارند ۲/۴برابر است.

ساير آلاينده‌هاي فضاي بسته شامل دود مواد غذايي، دود وسايل گرمازا، آلودگي ناشي از وسايل و دستگاه هاي موجود در محيط هاي کاري شامل دستگاه پرينتر و کپي، مانيتورها و ساير دستگاه ها است.

فوق تخصص آسم و آلرژي يادآور شد در برخي مواقع آلودگي محيط هاي باز به فضاي بسته وارد مي‌شود که اين امر باعث ايجاد آلرژي‌هايي از جمله ايجاد قارچ در فرد مي‌شود.

با توجه به اين که بيشترين وقت مردم يعني از ۲۴ ساعت حدود ۲۲ساعت آن، در محيط هاي بسته (محيط کار يا منزل) سپري مي‌شود و با توجه به نفوذ آلودگي فضاي باز به فضاي بسته محل کار يا منزل و توام شدن با آلودگي‌هاي محيط هاي بسته، بيشترين مرگ و ميرهاي متعاقب آلودگي هوا در فضاهاي بسته رخ مي‌دهد.

اين آلاينده‌ها هر کدام مي‌تواند منجر به بروز مشکلاتي در انسان شود به عنوان مثال آلاينده‌هايي همچون گوگرد و نيتروژن و ذرات گرد و غبار بر بيشترين تاثير را بر دستگاه تنفسي دارند.

اثرات اين آلاينده‌ها بسته به طول مدت تماس و غلظت آلودگي، سلامت فرد را تهديد مي‌کند.

افرادي که بيشتر در معرض اين تهديد قرار دارند شامل کودکان، سالمندان، زنان باردار، افراد مبتلا به بيماري‌هاي ريوي، قلبي، کليوي و کبدي هستند که سيستم ايمني بدن آنها در مواجهه با آلاينده‌ها آسيب پذيرتر است.

تنفس در هواي آلوده منجر به بروز مشکلاتي در فرد مي‌شود و نياز به مصرف دارو و بستري شدن در بيمارستان وجود دارد و در مواقعي هم که آلاينده زياد باشد مشکلات حادتري ايجاد مي‌شود و مواقعي نيز به مرگ و مير منجر خواهد شد.

بطور کلي تمام آلاينده‌ها چه آلاينده‌هاي فضاهاي باز و چه آلاينده‌هاي فضاهاي بسته بايد به دقت مورد توجه باشد و سعي کرد با اقدامات مناسب و ارايه آموزش‌هاي همگاني اين آلاينده‌ها را کنترل کرد.

از جمله اقدامات پيشگيرانه کنترل و کاهش آلودگي هوا اين است که کارخانجات صنعتي بايد در فواصل معيني در خارج از شهرها باشند و جهت دود آنها به سمت شهرها نباشد.

براي کاهش دود اگزوز اتومبيل‌ها توصيه‌هايي همچون استفاده از وسايل نقليه عمومي و استفاده کمتر از وسايل شخصي پيشنهاد مي‌شود توصيه‌هايي که تازگي ندارند و بارها شنيده شده‌اند.

پزشکان توصيه مي‌کنند در روزهايي که آلودگي هوا بيشتر است افراد آسيب پذير از جمله افراد مبتلا به بيماري‌هاي تنفسي بايد در منزل بمانند و بطور کلي در شرايط بحران آلودگي هوا، افراد از قدم زدن و انجام فعاليت‌هاي ورزشي در فضاي باز بايد خودداري کنند.

ترکيبات آلوده کننده هاي هوا
تركيبات آلوده كننده هوا به دو قسمت گازها و ذرات جامد تقسيم مي شوند :
1- ذرات جامد :ذرات كوچك و جامد براساس اندازه تقسيم مي شوند و عبارتند از: pm10  و pm2/5 . دسته اول  ذراتي كه داراي قطر كمتراز 10 ميكرومتر هستند و دسته دوم ذراتي كه  داراي قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر هستند . ذرات با قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر براي سلامتي زيانبارترند .
2- گازها : شامل مونواكسيد كربن ، دي اكسيد نيتروژن ، دي اكسيد گوگرد ، هيدروكربن ها ، ازن و ...  مي باشند . 

 

 

منبع و مأخذ

اينترنت:

دانشنامه آزاد ويکي پديا

روابط عمومي دانشگاه علوم پزشکي تهران

http://www.air-pullation-environment.blogsky.com



امتياز : نتيجه : 5 امتياز توسط 5 نفر مجموع امتياز : 5

بازديد : 52
برچسب ها : مطالب علمی , جغرافیا , آلودگی هوا ,

وبگو | منوي عمودي با زير مجموعه
آمار سايت
افراد آنلاين : 1
بازديد امروز : 39
بازديد ديروز : 23
هفته گذشته : 670
ماه گذشته : 1,656
سال گذشته : 6,564
کل بازديد : 29,899
کل مطالب : 148
نظرات : 12
تعداد اعضا : 3

امروز : یکشنبه 07 خرداد 1396